O tempora, o mores!

Πρόεδροι της Ακαδημίας Αθηνών από την ίδρυσή της

 Roilos-georgios-poets-parnassos-literary-club.jpg
  • 1926 Φωκίων Νέγρης
  • 1927 Γεώργιος Χατζιδάκις
  • 1928 Κωνσταντίνος Ζέγγελης
  • 1929 Δημήτριος Αιγινήτης
  • 1930 Κωστής Παλαμάς
  • 1931 Γεώργιος Στρέιτ
  • 1932 Αλέξανδρος Βουρνάζος
  • 1933 Κωνσταντίνος Ρακτιβάν
  • 1934 Δημήτριος Καμπούρογλους
  • 1935 Μιχαήλ Κατσαράς
  • 1936 Θεόφιλος Βορέας
  • 1937 Αλέξανδρος Μαζαράκης Αινιάν
  • 1938 Αντώνιος Κεραμόπουλος
  • 1939 Δημήτριος Μπαλάνος
  • 1940 Μαρίνος Γερουλάνος
  • 1941 Γεώργιος Σωτηρίου
  • 1942 Νικόλαος Εξαρχόπουλος
  • 1943 Σπυρίδων Δοντάς
  • 1944 Κωνσταντίνος Άμαντος
  • 1945 Γεώργιος Μπαλής
  • 1946 Αριστοτέλης Κούζης
  • 1947 Ιωάννης Καλιτσουνάκης
  • 1948 Κωνσταντίνος Τριανταφυλλόπουλος
  • 1949 Ιωάννης Πολίτης
  • 1950 Αναστάσιος Ορλάνδος
  • 1951 Γεώργιος Μαριδάκης
  • 1952 Εμμανουήλ Εμμανουήλ
  • 1953 Σωκράτης Κουγέας
  • 1954 Γρηγόριος Παπαμιχαήλ
  • 1955 Γεώργιος Ιωακείμογλου
  • 1956 Κωνσταντίνος Ρωμαίος
  • 1957 Παναγιώτης Πουλίτσας
  • 1958 Γεώργιος Φωκάς Κοσμετάτος
  • 1959 Σπύρος Μελάς
  • 1960 Παναγιώτης Μπρατσιώτης
  • 1961 Ιωάννης Τρικκαλινός
  • 1962 Επαμεινώνδας Θωμόπουλος
  • 1963 Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος
  • 1964 Ιωάννης Ξανθάκης
  • 1965 Γεώργιος Αθανασιάδης Νόβας
  • 1966 Κωνσταντίνος Τσάτσος
  • 1967 Μάξιμος Μητσόπουλος
  • 1968 Ερρίκος Σκάσσης
  • 1969 Αμίλκας Αλιβιζάτος
  • 1970 Λεωνίδας Ζέρβας
  • 1971 Σπυρίδων Μαρινάτος
  • 1972 Γρηγόριος Κασιμάτης
  • 1973 Ηλίας Μαριολόπουλος
  • 1974 Διονύσιος Ζακυθηνός
  • 1975 Παναγιώτης Ζέπος
  • 1976 Νικόλαος Λούρος
  • 1977 Πέτρος Χάρης
  • 1978 Μιχαήλ Στασινόπουλος
  • 1979 Καίσαρ Αλεξόπουλος
  • 1980 Γεώργιος Μυλωνάς
  • 1981 Ιωάννης Καρμίρης
  • 1982 Περικλής Θεοχάρης
  • 1983 Μενέλαος Παλλάντιος
  • 1984 Γεώργιος Μιχαηλίδης Νουάρος
  • 1985 Λουκάς Μούσουλος
  • 1986 Κωνσταντίνος Τρυπάνης
  • 1987 Κωνσταντίνος Μπόνης
  • 1988 Γεώργιος Μερίκας
  • 1989 Σόλων Κυδωνιάτης
  • 1990 Γεώργιος Βλάχος
  • 1991 Ιωάννης Τούμπας
  • 1992 Μιχαήλ Σακελλαρίου
  • 1993 Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος
  • 1994 Θεμιστοκλής Διαννελίδης
  • 1995 Μανούσος Μανούσακας
  • 1996 Ιωάννης Πεσμαζόγλου
  • 1997 Νικόλαος Ματσανιώτης
  • 1998 Αγαπητός Τσοπανάκης
  • 1999 Γεώργιος Μητσόπουλος
  • 2000 Νικόλαος Αρτεμιάδης
  • 2001 Νικόλαος Κονομής
  • 2002 Ιωάννης Ζηζιούλας Μητροπολίτης Περγάμου
  • 2003 Γρηγόριος Σκαλκέας
  • 2004 Σπύρος Ιακωβίδης
  • 2005 Εμμανουήλ Ρούκουνας
  • 2006 Κωνσταντίνος Στεφανής
  • 2007 Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος
  • 2008 Κωνσταντίνος Δρακάτος
  • 2009 Πάνος Α. Λιγομενίδης
  • 2010 Κωνσταντίνος Σβολόπουλος
  • 2011 Απόστολος Σ. Γεωργιάδης
  • 2012 Γεώργιος Κοντόπουλος
  • 2013 Σπύρος A. Ευαγγελάτος
  • 2014 Επαμεινώνδας Παν. Σπηλιωτόπουλος
  • 2015 Δημήτριος Νανόπουλος
  • 2016 Θανάσης Βαλτινός
  • 2017 Λουκάς Παπαδήμοςhttp://www.academyofathens.gr/el/presidents
 

Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός και το 1821

Αποτέλεσμα εικόνας για ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑς

 

Το νεοελληνικό Κράτος στην προσπάθεια του να νομιμοποιηθεί εθνικά χρησιμοποίησε μύθους και επιστημονικές φαντασιώσεις. Μέσα σε αυτούς τους μύθους «έντυσε» και την αγία προσωπικότητα του μεγάλου διδασκάλου του Γένους ιερομάρτυρος Κοσμά του Αιτωλού με την «προβιά» του Επαναστάτη. Η ευρύτατη πληροφόρηση που σήμερα είναι δυνατή από τις τεχνολογικές εξελίξεις μας δίνει την άνεση να κατανοήσουμε σωστά αυτό το πνευματικό ανάστημα, να αποθαυμάσουμε το προφητικό του χάρισμα και να αντλήσουμε επιπλέον  σημαντικά μηνύματα για την σύγχρονη πραγματικότητα και για το μέλλον αυτού του τόπου. Συνέχεια ανάγνωσης

 

ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΝΑΣ ΤΟΥ ΗΡΩΑ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΜΗΤΕΡΕΣ

Αποτέλεσμα εικόνας για μακρυγιαννησ

Σε μια συντροφιά από μητέρες, που ενδιαφέρονται για το φυσικό τρόπο ανατροφής των παιδιών τους, αναφέρθηκε ο λόγος του ήρωα Μακρυγιάννη, ότι ο ίδιος θήλασε για τέσσερα χρόνια. Ο λόγος αυτός προκαλεί εντύπωση τη σημερινή εποχή όπου ο θηλασμός, αλλά και γενικά η φυσικός τοκετός  και ο φυσικός τρόπος ανατροφής των παιδιών έχουν παραμεληθεί, λόγω του σύγχρονου, αφύσικου τρόπου ζωής.

Αναζήτησα λοιπόν, μέσα στα απομνημονεύματα του ήρωα τη συγκεκριμένη πληροφορία και ,με αρκετό κόπο ,την εντόπισα.

***Η περιπετειώδης γέννηση  του ήρωα

Είναι συγκλονιστική, μέσα στην απλότητα που είναι δοσμένη, η περιγραφή της γέννησης του Μακρυγιάννη. Ας προσπαθήσουμε να φανταστούμε μια ετοιμόγεννη, μια έγκυο στις μέρες της, να ξεκινάει να μαζέψει ξύλα από το βουνό, γιατί ήταν απαραίτητα για το σπίτι. Φορτωμένη με τα ξύλα, στην ερημιά, την έπιασαν οι πόνοι της γέννας. «Μόνη της η καημένη και αποσταμένη» γέννησε, ξελεχώνεψε, φορτώθηκε λίγα ξύλα, τύλιξε με χόρτα το νεογέννητο, το φορτώθηκε και αυτό και επέστρεψε στο χωριό. Τι δύναμη, τι ψυχή έκρυβε μέσα της αυτή η γυναίκα! Και αν δεχτούμε την άποψη της σύγχρονης επιστήμης ότι  ο τοκετός σηματοδοτεί ολόκληρη τη ζωή του ανθρώπου, κατανοούμε πως αυτό το παιδί πήρε όλη την παλληκαριά της μάνας του… Συνέχεια ανάγνωσης

 

ΜΕ ΣΗΜΑΙΑ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ

Αποτέλεσμα εικόνας για σημαια σταυρος

Τοῦ περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ»

.          16 Ἰανουαρίου 1822. Ὕστερα ἀπὸ τέσσερις αἰῶνες σκλαβιᾶς τὸ ἑλληνικὸ Ἔθνος διὰ τῶν νομίμων ἐκπροσώπων του στὴν Α´ Ἐθνοσυνέλευση τῆς Ἐπιδαύρου, διακηρύττει ἐπίσημα «ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων τὴν πολιτικὴν αὐτοῦ ὕπαρξιν καὶ ἀνεξαρτησίαν». Συγχρόνως ἀποφασίζει τὴν καθιέρωση ἑνιαίας σημαίας, ἡ ὁποία ὁρίζεται νὰ εἶναι γαλανόλευκη καὶ νὰ φέρει τὸ σύμβολο τοῦ Σταυροῦ.
.           Δὲν ἦταν αὐθαίρετη ἐπιλογὴ οὔτε τυχαία ἱστορικὴ συγκυρία τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ ἱερότερο σύμβολο τῆς χριστιανικῆς Πίστεως, ὁ Τίμιος Σταυρός, καθιερώθηκε ὡς ἀναπόσπαστο τμῆμα τῆς ἑλληνικῆς σημαίας, τοῦ ἐνδοξότερου ἐθνικοῦ μας συμβόλου. Ἡ ἀπόφαση αὐτὴ τῆς Α´ Ἐθνοσυνελεύσεως, ποὺ ἐπικυρώθηκε καὶ ἀπὸ τὶς ἑπόμενες δύο Ἐθνοσυνελεύσεις, ἦταν ἡ ἐπίσημη ἀναγνώριση τοῦ κοινοῦ χαρακτηριστικοῦ ποὺ εἶχαν σχεδὸν ὅλες οἱ σημαῖες τῶν Ἀγωνιστῶν: τοῦ σημείου τοῦ Σταυροῦ.
.          Τὴν πρώτη ἐπίσημη σημαία τῆς Ἐ­παναστάσεως ὕψωσε ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης στὸ Ἰάσιο τῆς Μολδαβίας, στὶς 22 Φεβρουαρίου 1821. Ἡ σημαία αὐτὴ ἦταν τρίχρωμη καὶ στὴ μία πλευρά της εἶχε τὴν εἰκόνα τῶν ἁγίων Κωνσταν­τίνου καὶ Ἑλένης μὲ τὸν Τίμιο Σταυρὸ καὶ τὴν ἐπιγραφὴ «ΕΝ ΤΟΥΤῼ ΝΙΚΑ». Τὸν Σταυρὸ ὡς τρόπαιο νίκης προέβαλε ὁ Ὑψηλάντης καὶ στὴν ἐμπνευσμένη Προκήρυξή του: «Εἶναι καιρὸς νὰ ἀποτινάξωμεν τὸν ἀφόρητον τοῦτον ζυγόν, νὰ ἐλευθερώσωμεν τὴν Πατρίδα, νὰ κρημνίσωμεν ἀπὸ τὰ νέφη τὴν ἡμισέληνον, διὰ νὰ ὑψώσωμεν τὸ σημεῖον δι’ οὗ πάντοτε νικῶμεν, λέγω τὸν Σταυρόν, καὶ οὕτω νὰ ἐκδικήσωμεν τὴν Πατρίδα, καὶ τὴν Ὀρθόδοξον ἡμῶν Πίστιν ἀπὸ τὴν ἀσεβῆ τῶν ἀσεβῶν καταφρόνησιν».
.          Σημαία ὁλόλευκη μὲ Σταυρὸ πλαισιωμένο ἀπὸ στεφάνι δάφνης εἶχε ὁ Ἀετὸς τῆς Ρούμελης, ὁ Μᾶρκος Μπότσαρης. Τὸν Σταυρὸ εἶχε στὸ κέντρο τῆς σημαίας του κι ὁ Γέρος τοῦ Μοριᾶ. Κι ὁ θρυλικὸς Παπαφλέσσας ὕστερα ἀπὸ τὴν πρώτη μεγάλη νίκη τῶν Ἑλλήνων, τὴν ἅλωση τῆς Τριπολιτσᾶς, προκειμένου νὰ ὑψώσει ἑλληνικὴ σημαία, ἔκοψε ἕνα κομμάτι ὕφασμα ἀπὸ τὸ γαλάζιο ράσο του, ἔσχισε καὶ δύο λωρίδες ἀπὸ τὴ λευκὴ φουστανέλλα τοῦ ἀγωνιστῆ Κεφάλα κι ἔφτιαξε αὐτοσχέδια «σημαία κυανὴ μὲ λευκὸν σταυρόν».
.          Ἀλλὰ ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ, ποὺ κυμάτιζε ἐπιβλητικὸς στὶς σημαῖες τῶν ὁπλαρχηγῶν, ἦταν ἐπίσης βαθιὰ χαραγμένος στὶς καρδιές τους καὶ τοὺς μετέδιδε θάρρος καὶ ἀνδρεία. Ἔλεγε ὁ ναύαρχος Μιαούλης: «Προχωροῦμε μὲ τὴν δύναμιν τοῦ Σταυροῦ». Καὶ ὁ Ψαριανὸς ἥρωας Κανάρης μὲ τὸν δαυλὸ στὸ χέρι, πλάι στὴν τούρκικη ναυαρχίδα, τὴν κρίσιμη ὥρα φώναξε στοὺς ναῦτες του: «τὸν σταυρόν σας καὶ ρίξτε τοὺς γάντζους!»
.             Παράλληλα, τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, ὡς αἰώνιο σύμβολο θυσίας, ἐνέπνεε τοὺς Ἀγωνιστὲς νὰ μάχονται μὲ ἀξιοθαύμαστη αὐταπάρνηση καὶ ἀπόφαση θανάτου. Ἡ θυσία τοῦ Ἐσταυρωμένου συγκινοῦσε τὶς καρδιές τους καὶ δυνάμωνε μέσα τους τὸν πόθο νὰ προσφέρουν κι αὐτοὶ τὴ ζωή τους θυσία γιὰ τὸ Γένος, προκειμένου νὰ ἐλευθερωθεῖ ἡ Πατρίδα. Γι’ αὐτὸ κι ὁ στρατηγὸς Μακρυγιάννης σημειώνει χαρακτηριστικά: «αὐτείνη ἡ πατρίδα δὲν λευτερώθη μὲ παραμύθια, λευτερώθη μ’ αἵματα καὶ θυσίες».

Συνέχεια ανάγνωσης

 

Παναγία μου, βοήθησε καὶ τούτην τὴν φορὰ τοὺς Ἕλληνες διὰ νὰ ἐμψυχωθοῦν

 

Δημήτρης Νατσιός, δάσκαλος-Κιλκίς

«Γιὰ νὰ σωθεῖ ἡ Ἑλλάδα
στοὺς καιροὺς τοὺς ὕστατους
θέλει ἕνα Καιάδα
γκρεμοτσακίστε τους»  (Ν. Γκάτσος)

   Αποτέλεσμα εικόνας για ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΛΛΑΔΑ «Ἔτσι γιὰ μᾶς τοὺς Ἕλληνες. Περάσανε ἀπὸ τὴν πλάτη μας ἄγριες ἀνεμοζάλες κάθε λογῆς, ἀγριάνθρωποι σκληροί, φονιάδες μὲ σπαθιὰ μὲ κοντάρια καὶ μὲ ἅρματα κάθε λογῆς, Πέρσες, Ἀλαμάνοι, Φράγκοι, Ἀραπάδες, Τοῦρκοι κι ἄλλοι. Μᾶς σφάζανε, μᾶς κομματιάζανε, μᾶς κρεμάζανε, μᾶς σουβλίζανε, μὰ δὲν πεθάναμε, γιατί μᾶς ἀτσάλωνε ὁ ἀγώνας, δίναμε φωτιὰ στὴ φωτιά…». (Φ. Κόντογλου, «Μυστικὰ Ἄνθη», σελ. 12, ἔκδ. «Ἀστὴρ»)

Πρέπει, ἐμεῖς οἱ Ρωμηοί, νὰ ξαναβροῦμε τὸν ἑαυτό μας, τὰ καίρια καὶ τὰ οὐσιώδη του βίου. Εἴμαστε «καταδικασμένοι» ὡς ἔθνος ἱστορικὸ νὰ στραφοῦμε πίσω «ὅλα τὰ ἔθνη, γιὰ νὰ προοδεύσουν, πρέπει νὰ βαδίσουν ἐμπρός, πλὴν τοῦ ἑλληνικοῦ ποὺ πρέπει νὰ στραφεῖ πίσω», γράφει ὁ σοφὸς ἀθηναιογράφος Δημ. Καμπούρογλου. Νὰ ἀνακαλύψουμε καὶ πάλι «τὸ ἄριστον ἐκεῖνο, Ἑλληνικὸς/ ἰδιότητα δὲν ἒχ’ ἡ ἀνθρωπότης τιμιωτέραν» (Καβάφης).

«Νὰ σωθεῖ τὸ κράτος», ψελλίζουν τὰ τυμπανιαία ψοφίμια τῆς πολιτικῆς καὶ ἐννοοῦν τὴν διαιώνιση τῆς ἐλεεινῆς βιοτῆς τους, τὴν ἐξαπάτηση ἑνὸς ὁλόκληρου λαοῦ, τὸν ἐκφυλισμό του. Ἂς μὴν ἀποροῦμε γιὰ τὸ κατάντημά μας. Εἶναι ἱστορικὸ ἀξίωμα. Πρὶν φτάσεις στὴν ὑλικὴ κατάρρευση, προηγεῖται μία πνευματικὴ ἥττα. Ὁ στρατηγὸς Μακρυγιάννης συνοψίζει σὲ μία φράση τὴν ἥττα. «Χωρὶς ἀρετὴ καὶ πόνο εἰς τὴν πατρίδα καὶ πίστη εἰς τὴν θρησκεία τους ἔθνη δὲν ὑπάρχουν». Τρία πράγματα ἐχάλασαν τὴν Ρωμανία κατὰ τὸν πατριδοφύλακα ἀγωνιστή: ἡ ἀπιστία, ἡ ἀφιλοπατρία (ὁ πόνος γιὰ τὴν πατρίδα) καὶ ἡ ἔλλειψη ἀρετῆς (καὶ ἐξυπονοεῖ προφανῶς τὴν ἀνηθικότητα). Αὐτὸ εἶναι καὶ τὸ μυστικὸ ὑφάδι, ὁ μίτος ποὺ θὰ μᾶς ἐπανενώσει μὲ τοὺς κεκοιμημένους μας, τὰ εὐκλεῆ λείψανα τοῦ Γένους ποὺ ἐβαρέθηκαν στὸ μνῆμα ἐκαρτερώντας. Καὶ ὀφείλουμε, ὅσοι γράφουμε, ψευτογράφουμε πέντε ἀράδες νὰ ἀνασύρουμε ἀπὸ τὶς πνευματικές μας σιταποθῆκες κείμενα πίστης, φιλοπατρίας καὶ ἀρετῆς, γιὰ νὰ ἀναθαρρήσουμε, ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες, σὲ τούτους τοὺς καιροὺς τοὺς ὕστατους. «Ὁ φόβος κερδίζει ὁλοένα ἔδαφος μέσα τους σὰν γάγγραινα», μονολογεῖ μὲ θλίψη ὁ Σεφέρης γιὰ τὰ χρόνια τὰ κατοχικά. Καὶ δὲν μιλῶ γιὰ χαζοαισιοδοξίες καὶ παρηγοριὲς τῆς μιάς πεντάρας. Οἱ Φράγκοι τοκογλύφοι καὶ τὰ ἐντόπια ἄταφα πτώματα, δὲν θὰ μᾶς σώσουν, ἔστω καὶ οἰκονομικὰ («παλιοφράγκοι ποὺ πέφτετε/ σὰν ὄρνια στὰ ψοφίμια/ ἐσεῖς πάντοτε κυνηγοὶ/ καὶ πάντα ἐμεῖς ἀγρίμια»). Τὰ δυτικὰ «ὄρνια» θὰ μᾶς «σώσουν», ἂν ὑποκύψουμε στοὺς ἐκβιασμοὺς τῆς Τουρκίας καὶ παραδώσουμε τὸ Αἰγαῖο καὶ ὅταν προδώσουμε τὴν ἱστορία τῆς Μακεδονίας. Τότε θὰ βρεθοῦν τὰ δισεκαταμμύρια ἐν μιᾷ νυκτί. Συνέχεια ανάγνωσης

 

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821.


Στην Ελληνική Επανάσταση η γυναικεία συμμετοχή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αποφασιστική. Αυτοί που συγκροτούν τη σιδερένια γροθιά της Επανάστασης είναι οι άνδρες. Όμως, η σποραδική έστω παρουσία των γυναικών σε κρίσιμες περιόδους πολέμου είναι ενδεικτική των δυνατοτήτων του γυναικείου φύλου, το οποίο έτσι ενέγραψε στο κεφάλαιο των δικαιωμάτων του μια μακροπρόθεσμη υποθήκη. Όσες γυναίκες ξεχώρισαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 επέβαλαν άτυπα την ισοτιμία των φύλων στα πεδία των μαχών. Με το απαράμιλλο θάρρος τους, την αξιοθαύμαστη γενναιότητα, τις περιπέτειες και τις θυσίες τους αποτελούν αξεπέραστα σύμβολα δυναμισμού και πατριωτισμού που συνεχίζουν να εμπνέουν σε εθνικά κρίσιμες περιόδους.
ΣΟΥΛΙΩΤΙΣΣΕΣ…

Οι σχέσεις των φύλων στο περήφανο και αδούλωτο Σούλι ήταν διαφορετικές απ΄ ό,τι στην υπόλοιπη
Ελλάδα. Θύμιζαν τη θέση της γυναίκας στην αρχαία Σπάρτη. Οι άντρες σέβονταν τις γυναίκες τους και συχνά ζητούσαν τη γνώμη τους, ιδιαίτερα σε κρίσιμες περιστάσεις. Οι σεβαστότερες απ΄ αυτές αναλάμβαναν το ρόλο του διαιτητή σε διαμάχες μεταξύ των ανδρών. Αντίθετα, ουδέποτε άνδρες ανακατεύονταν σε γυναικείους καβγάδες.

Μερικές καπετάνισσες έπαιρναν μέρος στα στρατιωτικά συμβούλια, όπου οι γνώμες τους υπολογίζονταν όσο και των καπεταναίων. Στο σπίτι, τέλος, οι γυναίκες ήταν οι αδιαμφισβήτητες αφέντρες.

Οι Σουλιώτισσες, πέρα από το νοικοκυριό, έπαιρναν όλες μέρος στις πολεμικές επιχειρήσεις, όπου ο ρόλος τους ήταν, σε πρώτη φάση, εφεδρικός και βοηθητικός Όταν όμως οι περιστάσεις το απαιτούσαν, οι γυναικείες εφεδρείες ρίχνονταν στη μάχη, άλλοτε κατρακυλώντας βράχους πάνω στον εχθρό, άλλοτε περιβρέχοντάς τον με καυτά βόλια, άλλοτε ορμώντας μπροστά με το σπαθί στο χέρι.

Ο «Χορός του Ζαλόγγου» (παραμονές Χριστουγέννων 1803) αποτελεί αιώνιο σύμβολο για τη γυναίκα που προτιμά το θάνατο από την ατίμωση και τη δυστυχία. Τη γυναίκα-ηρωίδα που «της Ελευθερίας ο έρως» τη σπρώχνει να θυσιάσει τον εαυτό της και τα παιδιά της, να αποχαιρετήσει παντοτινά «τη γλυκιά ζωή» και τη «δύστυχη πατρίδα». «Στη στεριά δε ζει το ψάρι ούτ’ ανθός στην αμμουδιά / κ’ οι Σουλιώτισσες δε ζούνε μέσ’ τη μαύρη τη σκλαβιά». Η πρώτη σέρνει το χορό, φτάνοντας στο χείλος του γκρεμού, πηδάει και χάνεται στα βάθη του. Την ακολουθούν με τον ίδιο τρόπο, πάντα τραγουδώντας και χορεύοντας, η δεύτερη, η τρίτη, η τέταρτη… Γύρω ακούγεται το μουγκρητό του ανέμου, που στροβιλίζει το χιόνι κι ανακατεύεται με το τραγούδι…

Την ίδια χρονική στιγμή(Δεκ. 1803), η Δέσπω Σέχου-Μπότση, σύζυγος του Γιωργάκη Μπότση, κυνηγημένη από τους Τουρκαλβανούς, μετά τη συνθηκολόγηση του Αλή Πασά με τους Σουλιώτες, οχυρώθηκε με τις κόρες, τις νύφες και τα εγγόνια της στον πύργο του Δημουλά στη Ρηνιάσα και ύστερα από σθεναρή αντίσταση ανατίναξε τον πύργο, για να μην παραδοθούν στον εχθρό.

Από τις Σουλιώτισσες ξεχώρισαν άλλες δυο, οι οποίες υπήρξαν οι διασημότερες από τις άλλες, καταφέρνοντας να περάσουν τα ονόματά τους στο δημοτικό τραγούδι κι από εκεί στη σφαίρα του θρύλου. Η Μόσχω Τζαβέλα, σύζυγος του Λάμπρου, κατέχει τον τίτλο της «γυναίκας του Σουλίου». Ήταν η πρώτη και μεγαλύτερη ηρωίδα του Σουλίου. Με βαριά καρδιά έδωσε στο χέρι του αιμοβόρου Αλή Πασά τον πρωτότοκο γιο της Φώτο, για θυσία, και έβαλε πάνω από τον ίδιο της το γιο την αγάπη της για την πατρίδα. «Το παιδί μου είναι παιδί του Σουλίου και σα γλιτώσει το Σούλι γλιτώνει και το παιδί μου»,είπε χαρακτηριστικά στον πασά.

Μια άλλη γυναίκα φυσιογνωμία που ξεχώρισε ήταν η Χάιδω Γιαννάκη Σέχου. Το όνομά της είχε πρωτακουστεί στον πόλεμο του 1792, όπου ο ηρωισμός της , μας πληροφορούν ξένοι διπλωμάτες την εποχή εκείνη στην κατεχόμενη Ελλάδα, προκαλούσε το σεβασμό και το θαυμασμό των συμπατριωτών της. Πρώτη έτρεχε στη μάχη, συχνά δίπλα στους άντρες, συχνότερα μπροστά απ’ αυτούς. Η ηρωίδα αυτή άγγιξε το απόγειο της δόξας της στη δραματική τριετία 1800-1803, οπότε «καμιά γυναίκα δεν αναδείχθηκε όσο η Χάιδω», βεβαιώνει ο Γερμανός Μπαρτόλντι.

ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΤΙΣΣΕΣ
Αξιοθαύμαστο θάρρος έδειξαν και οι Μεσολογγίτισσες «ελεύθερες πολιορκημένες», οι οποίες σε όλη τη διάρκεια της μακράς πολιορκίας του προπυργίου της δυτικής Ελλάδας βοήθησαν με κάθε τρόπο στην άμυνα:μεταφορά υλικών για τα οχυρωματικά έργα, περίθαλψη των ασθενών και τραυματιών.

Φιλέλληνες πολεμιστές του Μεσολογγίου, όπως ο Αύγουστος Φαμπρ και άλλοι, έχουν αποθανατίσει ατέλειωτες σκηνές βομβαρδισμών με θύματα γυναίκες, όπως εκείνη με τις έξι φίλες που περπατούσαν μαζί και μια οβίδα έσκασε στα πόδια τους, σκοτώνοντας ή τραυματίζοντας και τις έξι. Ή εκείνη με το αίμα μιας πληγωμένης μητέρας να βρέχει τα πτώματα των εννέα κοριτσιών της, τα οποία κείτονταν γύρω της. Οι Μεσολογγίτισσες όχι μόνο δε δείλιασαν, αλλά αντίθετα εμψύχωναν τους μαχητές και τους παρακινούσαν να αγωνιστούν ως το τέλος.

Όταν αποφασίζεται η ηρωική έξοδος(10 Απριλίου 1826), μετά το φοβερό λιμό, ακολουθούν πολλές γυναίκες με αντρική ενδυμασία, κρατώντας από το ένα χέρι το σπαθί και από το άλλο το μωρό τους, ενώ οι άοπλες μπήκαν στη μέση της φάλαγγας μαζί με τα παιδιά τους. Αυτές οι γυναίκες είχαν την ίδια φρικτή τύχη, όπως και οι άνδρες της Εξόδου, κατά τη γνωστή φοβερή σύγχυση που επικράτησε, και όσες κατάφεραν να γυρίσουν στην πόλη αυτοκτόνησαν, σφαγιάστηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν.

Από ότι ξέρουμε από τις τόσες ηρωίδες του Μεσολογγίου λίγα ονόματα διέσωσε η ιστορία για τις ηρωικές πράξεις τους.

Μια από τις γυναίκες του Μεσολογγίου ήταν και η Αλεφαντώ. Η ενδυμασία προσιδίαζε αυτής των αντρών.Αψηφούσε τους κινδύνους, τις κακουχίες και τις στερήσεις. Αντίθετα, εμψύχωνε τους άνδρες στον αγώνα και θυσίασε τη ζωή της για την ελευθερία και την τιμή της.Εκτός από αγωνίστρια, ήταν σύζυγος και μητέρα. Ο σύζυγός της σκοτώθηκε το Μάιο του’21 και νεαρά τότε η Αλεφαντώ έμεινε χήρα με μια μικρή κόρη.Όταν έγινε η έξοδος,συνελήφθη μαζί με την κόρη της και για πολλά χρόνια είχε μαρτυρική ζωή.

ΧΙΩΤΙΣΣΕΣ
Οι γυναίκες της Χίου, σύμφωνα με περιηγητές της εποχής, ήταν «ωραίες και αβρές», με «ευγενική συμπεριφορά, ιδιαίτερα απέναντι στους ξένους». «Πουθενά αλλού οι γυναίκες δεν απολαμβάνουν τόση ελευθερία κι ωστόσο καμιά κατάχρησή της δεν παρατηρείται. Εργάζονται και τραγουδάνε. Τα σκάνδαλα είναι σπάνια».

Οι σφαγές στο νησί(1822) εμπνέουν το Γάλλο ζωγράφο Ντελακρουά, που στο γνωστό του πίνακα αποτυπώνει όλη τη φρίκη αυτής της τραγωδίας. Από τους 100.000 κατοίκους στο νησί έμειναν λιγότεροι από 2000. «Χιλιάδες γυναίκες , κορίτσια κι αγόρια πουλιόνταν κάθε μέρα στο παζάρι. Πολλά από αυτά τα δυστυχισμένα πλάσματα αυτοκτόνησαν κατά τη μεταφορά. Βλέπεις γυναίκες να μη δέχονται τροφή, μ’ όλο που μαστιγώνονταν, για να πεθάνουν από την πείνα», ανέφερε ο Άγγλος πρόξενος στη Σμύρνη Francis Werry.

 

 

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΟΣ

Γράφει ὁ Πρωτοπρ. Γεώργιος Δ. Μεταλληνός, Ὁμότιμος Καθηγητής τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

ΘΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΘΕΙ μιά διαγραμματική ὁριοθέτηση τῶν ἐννοιῶν τοῦ τίτλου τοῦ θέματος. Ἡ προοπτική εἶναι σαφῶς ἱστορικοθεολογική. Ἀρχίζουμε μέ τά μεγέθη τοῦ θέματός μας.

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΟΣ

  1. ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ

Ὁ ὃρος δηλώνει τόν Χριστιανισμό στην αὐθεντικότητά του, πέρα ἀπό κάθε ὁμολογιακό μονισμό. Τόν Χριστιανισμό, ὃπως βιώνεται στούς αὐθεντικούς φορεῖς του (Προφῆτες – Ἀποστόλους – Πατέρες). Σʼ αὐτό τό πλαίσιο, Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ συνείδηση τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ στήν ἱστορία καί ἡ δυνατότητα τοῦ ἀνθρώπου νά γίνει Θεός «κατά χάριν». Στήν πράξη Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ πλήρης («ὁλοτελής», Α/ Θεσσ. 5, 23) ἒνταξη τοῦ ἀνθρώπου στο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ὡς ἐν Χριστῷ κοινωνία, πού πραγματώνεται ὡς διασφάλιση τῆς ἰσόρροπης ἀνάπτυξης τῶν σχέσεων τοῦ ἀνθρώπου, σέ ἓνα τριαξονικό σύστημα ἀναφορᾶς: Πρός τόν Θεό (κατακόρυφη σχέση), πρός τόν συνάνθρωπο καί τήν κτίση (ὁριζόντια σχέση) καί πρός τόν ἲδιο τον ἑαυτό του (σχέση βάθους). Σʼ αὐτή τήν περίπτωση ὁ Χριστιανισμός – Ὀρθοδοξία αἲρεται στήν ὑπέρβαση τῆς ἰδεολογίας (διότι εἶναι πράξη καί ζωή), τῆς ἠθικῆς (διότι δέν εἶναι σύνολο κανόνων συμπεριφορᾶς, ἀλλά ἐν Χριστῷ ἦθος) καί τῆς θρησκείας (διότι εἶναι τρόπος ὑπάρξεως και ὂχι τυποκρατική «θεραπεία τοῦ θείου»).

  1. ΕΘΝΟΣ

Ὑπάρχουν δύο βασικές ἐκδοχές γιά το Ἒθνος, ἡ ἑλληνική —καί παραδοσιακή για μᾶς ἒννοια— καί ἡ νεότερη-εὐρωπαϊκή. Ὁ ὃρος εἶναι γνωστός ἢδη στόνὋμηρο. «Ἒθνος ἑτάρων» (Ἰλ. Γ. 32) εἶναι ἡ ὁμάδα τῶν συντρόφων. Χρησιμοποιεῖται ὃμως καί για τήν δήλωση φυλετικῶν ὁμάδων («Λυκίων μέγα ἒθνος», Ἰλ. Μ, 330 ἢ «ʼΑχαιῶν Ἒθνος», Ρ, 552).Ἒκτοτε, δέν χάνει αὐτή την σημασία του. Στήν ἑλληνική παράδοση προηγεῖται τό ἒθνος, ὡς κοινή φυλετική καταγωγή καί πολιτιστική κοινότητα, τοῦ κράτους, ὡς κοινῆς πολιτικῆς ὀργανώσεως. Ἂλλος μέγας σταθμός στήν χρήση καί νοηματοδότηση τοῦ ὃρου Ἒθνος εἶναι ὁ Ἡρόδοτος, ὁ ὁποῖος προσδιορίζει μέ τον ἀκόλουθο τρόπο τά συστατικά του: «ὃμαιμόν τε (δηλ. ὁμόφυλον) καί ὁμόγλωσσον καί θεῶν ἱδρύματα κοινά καί θυσίαι (=ὁμόδοξον, ὁμόπιστον), ἢθεά τε ὁμότροπα (=κοινά ἢθη). (Ἡρόδ., Ἱστορίαι 8,144). Τά στοιχεῖα αὐτά εἶναι οἱ συνιστῶσες τῆς πολιτιστικῆς ἑνότητας μιᾶς ὁμάδας ἀνθρώπων. Στόν Ἡρόδοτο ὑπάρχει καί ὁ ὃρος «γένος», πού δηλώνει ὑποδιαίρεση τοῦ ἒθνους (1, 101). Χριστιανικά ὃμως Γένος εἶναι τό εὐρύ ἒθνος ὃλων τῶν Ὀρθοδόξων κατά τό Α/ Πέτρ. 2,29: «ἒθνος ἃγιον», πού εἶναι ἡ εὐρεῖα χριστιανική οἰκογένεια. Δεδομένου δέ, ὃτι ἡ πολιτιστική ὀντότητα προηγεῖται, τό ἒθνος ὑπέρκειται τοῦ κράτους ὡς εὐρύτερό του. Γιʼ αὐτό τό ἒθνος δέν πεθαίνει ἒστω καί ἂν τό κράτος διαλυθεῖ (πρβλ. τήν μακρόσυρτη περίοδο τῆς δουλείας τοῦ Ἑλληνισμοῦ). Βέβαια, πάντα ἐλλοχεύουν κίνδυνοι ἐκτροπῶν: α) φυλετισμοῦ (ὑπερ τονισμός τοῦ ὁμαίμου, τῆς κοινῆς καταγωγῆς)΄ β) τοῦ διεθνισμοῦ (εὐρύτερη ἑνότητα εἰς βάρος τοῦ ἐθνισμοῦ) καί τοῦ νοσηροῦ ἐθνικισμοῦ (πρβλ. τό γερμανικό Nationalismus), πού ὁδηγεῖ στόν φυλετιστικό ἐθνισμό, δηλαδή τόν ρατσισμό, (=Ναζισμός). Ἀκόμη ὃμως καί ὁ Στάλιν, εἰς πεῖσμα τοῦ μαρξιστικοῦ διεθνισμοῦ (Τρότσκυ), στήριζε τον ἐθνι(κι)σμό στά Σοβιέτ γιά ὀργανωτικούς λόγους. Ὁ P. Mazzini (1817-1888), ἰταλός δημοσιολόγος, ἀνέπτυξε νομικά τήν ἀρχή τῶν ἐθνικοτήτων. Κάθε ἒθνος ἒχει τό δικαίωμα ἀνεξάρτητης κρατικῆς ὀργάνωσης. Εἶναι τό δικαίωμα τῶν λαῶν για αὐτοδιάθεση, πού διαμορφώθηκε τελικά μετά το τέλος τοῦ Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1919). Ἡ νεώτερη ἀντίληψη γιά τό ἒθνος ἐπικρατεῖ σήμερα στήν πολιτική καί τίς διεθνεῖς σχέσεις, χωρίς βέβαια αὐτό νά σημαίνει, ὃτι ὁ Ἑλληνισμός συνειδησιακά ὑποχρεοῦται νά ἀρνηθεῖ την δική του ἀντίληψη γιά τήν ἐθνότητα. Ἡ εὐρωπαϊκή περί ἒθνους ἐκδοχή (ἰταλική, γαλλική) συνδέεται μέ τήν ἒννοια τοῦ ὃρου Nation. Τό ἒθνος- nation νοεῖται ὡς ἀναγκαστική συνένωση ἀνθρώπων λόγω ἱστορικῶν συγκυριῶν και γεωγραφικῶν παραγόντων. Π.χ. οἱ Βορειοαμερικανοί ἢ οἱ Αὐστραλοί. Σʼ αὐτή τήν περί ἒθνους ἀντίληψη ὁδηγοῦν οἱ σύγχρονες (κατασκευασμένες) πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Ἡ ἑνότητα στό σύγχρονο ἒθνος νοεῖται ὡς νομική – ἐξωτερική και ὂχι ἐσωτερική – συνειδησιακή. Ἐδῶ θεμελιώνεται καί ἡ ἀντεθνική προπαγάνδα στήν χώρα μας, πού ταυτίζεται μέ τήν ἐπιβολή τῆς ἂποψης, ὃτι τό Ἑλληνικό Ἒθνος διαμορφώθηκε μέ τήν ἳδρυση τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους (1830). Ἡ ἀλήθεια ὃμως εἶναι ἂλλη. Ὁ Ἑλληνισμός δέν ἒπαυσε ποτέ νά ζεῖ τήν ἐθνικότητά του, ὡς μαρτυροῦν (χρησιμοποιώντας τόν ὃρο «γένος») οἱ ἱστορικές πηγές μας. Ἂν πρίν ἀπό τά τέλη τοῦ 18ου αἰ. δέν ἐχρησιμοποιεῖτο εὐρύτατα ὁ ὃρος ἒθνος, αὐτό ὀφείλεται στήν ταύτιση τοῦ ὃρου ἐθνικός μέ τον εἰδωλολάτρη (ἀρχίζει τόν 3ο π. Χ. αἰώνα). Συνέχεια ανάγνωσης

 

Γεννιούνται άραγε σήμερα τέτοιες ηρωϊκές, μαρτυρικές προσωπικότητες;

Γνωρίστε τον Εθνομάρτυρα Ανδρέα Παναγίδη

 
Του Χρήστου Ιακώβου
Τα χαράματα της Παρασκευής, 21 Σεπτεμβρίου 1956, οδηγήθηκε στην αγχόνη από το βρετανικό αποικιακό καθεστώς ο 22χρονος αγωνιστής της ΕΟΚΑ, Ανδρέας Παναγίδης, μαζί με τους Μιχαήλ Κουτσόφτα και Στέλιο Μαυρομμάτη. Ο Παναγίδης καταγόταν από το Παλιομέτοχο και καταδικάσθηκε για τη εκτέλεση του Βρετανού σμηναγού Πάτρικ Χέιλ. Είχε προηγηθεί ένα περιστατικό όταν Βρετανός στρατιώτης σε έλεγχο στο χώρο εργασίας του Παναγίδη στο αεροδρόμιο Λευκωσίας, λίγο μετά τον απαγχονισμό των Καραολή και Δημητρίου, βρήκε στη τσάντα του την Ελληνική σημαία και ζήτησε από τον Παναγίδη να του σκουπίσει τα παπούτσια. Η Ελληνική σημαία αποτελούσε το σύμβολο εθνικής αξιοπρέπειας και αγώνα για τον Παναγίδη και η προσβολή της είχε ως αποτέλεσμα να αντιδράσει και να κτυπήσει άγρια τον Βρετανό. Ήταν ο μοναδικός από τους απαγχονισθέντες ο οποίος ήταν παντρεμένος και άφηνε πίσω του τρία παιδιά και μία σύζυγο. Συγκλονιστικός ήταν ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε το θάνατο και αποτυπώνεται στο γράμμα το οποίο έγραψε αμέσως μετά την ειδοποίηση για την εκτέλεση της θανατικής ποινής.
Το γράμμα είναι το ακόλουθο: «Aξιολάτρευτά μου παιδιά, πολυαγαπημένη μου γυναίκα, χαίρετε. Αυτήν την στιγμήν που σας γράφω είναι Τρίτη, 10 η ώρα βράδυ. Ακριβώς πριν τρία λεπτά μας ειδοποίησαν ότι χαράματα της Παρασκευής 21.9.1956, θα εκτελεσθούμε. Ίσως, όταν διαβάζετε αυτό το γράμμα, εγώ να μην υπάρχω αναμεταξύ στους ζωντανούς. Λατρευτά μου παιδιά, σας αφήνω για πάντα, στην τόσο νεαρή μου ηλικία. Στα 22 μου χρόνια πεθαίνω για χάρη μιας μεγάλης ιδέας. Σας εύχομαι, αγαπημένα μου παιδιά, να γινήτε καλοί Χριστιανοί και καλοί Έλληνες Κύπριοι. Ακολουθήστε πάντα τον δρόμο της αρετής. Να είσθε πάντα βέβαιοι ότι σας αγάπησα τόσο θερμά και με μια απέραντη πατρική αγάπη. Αλλά δυστυχώς σας αφήνω, χωρίς να σας δω να μεγαλώνετε, όπως το ονειρευόμουν… …Κι εσύ, πολυαγαπημένη μου Γιαννούλα, σου ζητώ για τελευταία χάρη να περνάς καλά με τα παιδιά μας. Αγάπα τα θερμά, τόσο πολύ, και για μένα. Και εγώ από ψηλά θα σας στέλλω τις πιο θερμές μου ευχές. Και να σεβαστής και το δικό μου όνομα. Βλέπεις ότι η μοίρα θέλησε να μας πικράνει στα πρώτα χρόνια του γάμου μας. Αυτή τη στιγμή που σου γράφω, ένα χαμόγελο γλυκύ στολίζει τα χείλη μου, γιατί είμαι ευτυχισμένος που αφήνω τα παιδιά μου σε μια καλή μητέρα. Η ψυχή μου είναι γεμάτη μια αληθινή χαρά, γιατί είμαι υπερήφανος για σένα. Μη δώσεις καμιά ματιά στο παρελθόν, αλλά κοίταζε το παρόν. Σου ζητώ συγγνώμη και συγχώρεση για ό, τι σου έφταιξα Γιαννούλα. …’Έχετε γεια, μια και για πάντα, αγαπημένες μου υπάρξεις. Με φιλιά και αγάπη, ο σύζυγος σου και ο αγαπητός σας πατέρας Ανδρέας Παναγίδης».
Το γράμμα του μελλοθανάτου Ανδρέα Παναγίδη δεν αποτελεί πλέον μία ατομική επαφή του ήρωα με την οικογένειά του, αλλά μέρος της εθνικής κληρονομιάς που άφησε διηνεκώς ο εθνικοαπελευρωτικός αγώνας της ΕΟΚΑ στις μεταγενέστερες γενεές. Αυτό είναι το αθέατο μεγαλείο των ηρώων του αγώνα για την Ένωση με την Ελλάδα. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι όλοι σχεδόν οι ήρωες, αλλά και η πλειονότητα όσων στελέχωσαν την ΕΟΚΑ, προήλθαν από τις παραδοσιακές αγροτικές ελληνικές κοινότητες της Κύπρου και κατ’ επέκταση εξέφρασαν εκείνη την εθελούσια ηθική αυτοθυσίας εν ονόματι των αρχών μέσα στις οποίες κοινωνικοποιήθηκαν.
Κατά τους Pleiss και Feldhusen, (Mentors, Role Models, and Heroes in the Lives of Gifted Children. 1995), ήρωας εκλαμβάνεται ο άνθρωπος που εκφράζει πάνω από όλα μία ευρέως αποδεκτή ηθική και ο οποίος ξεπερνά τον εαυτό του, υπερβαίνει δηλαδή τα όρια του προσωπικού συμφέροντος παραμένοντας σταθερός στις ηθικές του δεσμεύσεις. Ήρωας μπορεί να είναι κάποιος επώνυμος θεσμικός αντιπρόσωπος ή κάποιος απλός πολίτης, ο οποίος επιδεικνύει μία απαράμιλλη επιμονή να πράττει το ηθικά σωστό. Στον ήρωα ευδιακρίτως αναγνωρίζονται στις πράξεις του χαρακτηριστικά συμπεριφοράς όπως η ιεράρχηση σε ανώτατο επίπεδο του κοινού συμφέροντος, η ευαισθησία στις συλλογικές ανάγκες, η γενναιότητα, η αυτοθυσία. Στον εννοιολογικό ορισμό του ήρωα, πέραν των αξιών που εκφράζει, είναι αναγκαία και η αναφορά στην ιδιότητα του ως φορέα αλλαγής, πολιτικής, κοινωνικής, πολιτιστικής.
Σε κάθε εποχή η ηθική αποτελεί μία σημαντική κατάκτηση του πολιτισμού. Η ανάπτυξή της στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ικανότητα των ανθρώπων να αντιλαμβάνονται και να αξιολογούν ηθικά τόσο τη συμπεριφορά τους όσο και τη συμπεριφορά των άλλων. Συνεπώς, η ηθική προϋποθέτει αναφορά σε ένα σύστημα αξιολόγησης των ανθρωπίνων πράξεων και σε ποιό βαθμό κάποιος κατανοεί, ασπάζεται και εφαρμόζει τις συγκεκριμένες ηθικές αξίες, δηλαδή τι είναι ωφέλιμο και τι όχι, αποδεκτό ή κατακριτέο, είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο, με όλες τις ενδιάμεσες διαβαθμίσεις. Με άλλα λόγια η ανάπτυξη της ηθικής σχετίζεται πάντοτε με κάποιο σύστημα αξιών.
Σε κάθε κοινωνία, τα ηρωικά πρότυπα τα οποία επικρατούν είναι εκείνα τα οποία αποδέχεται το μεγαλύτερο μέρος της, και πιο ειδικά οι νέοι. Αυτά τα πρότυπα συνδέονται με την έννοια της ηθικής της κοινωνίας μέσα από την οποία εκφράζονται. Στην εποχή μέσα στην οποία μεγάλωσε ο Ανδρέας Παναγίδης, τα πρότυπα ανεδύοντο μέσα από την ελληνική ιστορία ή ήσαν ζώσες μαρτυρίες μέσα από την ελληνική παράδοση, του κληρονομικού δηλαδή πολιτισμού που μετεβιβάζετο από γενιά σε γενιά μέσω του παραδείγματος. Ήταν οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι ενάρετοι άθρωποι της κοινότητας ή ακόμη, για τον Ανδρέα Παναγίδη, οι Μιχαήλ Καραολής και Ανδρέας Δημητρίου, που απηγχονίσθησαν λίγους μήνες πριν από αυτόν.
Καθώς η κοινωνία αλλάζει, αναδιαμορφωμένη και μεταμορφωμένη, αλλάζουν και οι αξίες και κατ’ επέκταση το πρότυπο και το πάνθεο των ηρώων. Αλλάζει το νόημα και οι ιδιότητες που οι κοινωνία, και ιδιαίτερα οι νέοι, αποδίδουν στην έννοια του ήρωα. Έτσι σήμερα οι ήρωες για τους νέους, με τους οποίους προθύμως ταυτίζονται, είναι οι εφήμερες διασημότητες, τα πρόσωπα ή τα δημιουργήματα δηλαδή που ευρίσκονται στο επίκεντρο της δημοσιότητας, τα επονομαζόμενα είδωλα ή stars, έστω κι αν αυτά έχουν ημερομηνία λήξεως.
Σήμερα για τους νέους υπάρχουν οι υπερεθνικοί και πολιτισμικοί ήρωες, ο Σούπερμαν, ο Σπάιντερμαν, ο Μπάντμαν, ο Μπεν Τεν, ο Ράμπο και τόσοι άλλοι υπεράνθρωποι των μαζών (κατά τον εύστοχο χαρακτηρισμό του Ουμέρτο Έκο) νιτσεϊκών ιδιοτήτων, υπερήρωες της μαζικής παγκοσμιοποιημένης κουλτούρας και του εθνομηδενισμού. Το ερώτημα είναι: ποιές αξίες και ποιούς στόχους προβάλλουν και, ακόμη περισσότερο, ποιάν αλλαγή ενθαρρύνουν και εκφράζουν, καθότι οι ήρωες είναι πρόσωπα εμπνευστές, των οποίων μια κοινωνία αξίζει να θαυμάζει και να μιμείται τις πράξεις τους;
Στην εξέλιξη των ανθρωπίνων κοινωνιών, ο χρόνος καταξιώνει τους ήρωες στη συλλογική συνείδηση ενώ αφήνει τις εφήμερες διασημότητες να εξατμιστούν. Οι κοινωνικοπολιτικές κρίσεις είναι ταυτοχρόνως και κρίση ηθικής και ως εκ τούτου οι διανοητικές μας συνήθειες αναζητούν αξίες δοκιμασμένες στο χρόνο. Η γοητεία των αξιών που εκφράζει ο Ανδρέας Παναγίδης παραμένει αναλλοίωτη, έστω και αν κάποτε ξεχνιούνται … έστω και αν διάφοροι προσπαθούν ματαίως να επιβάλουν τη θέση ότι η επιδίωξη της Αυτοδιάθεσης-Ένωσης από τους Έλληνες της Κύπρου ήταν άδικη και λανθασμένη.

 

 

Η κάρα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου: Στο Βατοπαίδι ή στη Μόσχα;

Η κάρα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου http://leipsanothiki.blogspot.be/

Μικροψηφιδωτή βυζαντινή εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου. Από τη βυζαντινή συλλογή του Μουσείου του Ινστιτούτου Dumbarton Oaks. Από ιστορικές πηγές που διαθέτουμε, αντλούμε στοιχεία για την εμφάνισή του. Έτσι μαθαίνουμε ότι ήταν πολύ μικρόσωμος, με μεγάλο κεφάλι αιωρούμενο στους ώμους του. Ήταν υπερβολικά λεπτόσαρκος, είχε μακριά μύτη και πλατιά ρουθούνια. Ήταν πολύ ωχρός και λευκός μαζί, είχε βαθουλωτές τις κόγχες των ματιών και μεγάλους τους βολβούς. Εξαιτίας αυτού, συνέβαινε να παρουσιάζει με τα μάτια του πιό χαρούμενη όψη, αν και με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του φανέρωνε άτομο βασανισμένο. Το μέτωπό του ήταν μεγάλο, χωρίς τρίχες και χαραγμένο με πολλές ρυτίδες. Είχε μεγάλα αυτιά, γένια μικρά, πολύ αραιά και λευκά. Τέλος, τα μάγουλά του, ήταν βαθουλωμένα στο έπακρο εξαιτίας της νηστείας.

1. Η κάρα του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου Αγίου Όρους 
Η κάρα φέρει αδιάφθορο το αριστερό αυτί. Σύμφωνα με όλες τις μέχρι στιγμής πληροφορίες φέρεται να βρισκόταν ήδη στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου πριν την άλωση και τη δήωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 από τους Λατίνους σταυροφόρους της Δ΄ Σταυροφορίας.
Η κάρα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου http://leipsanothiki.blogspot.be/

Συνέχεια ανάγνωσης

 

Τα κειμήλια της Αγίας Σοφίας

Τα κειμήλια της Αγίας Σοφίας http://leipsanothiki.blogspot.be/
Ο Βυζαντινός αυτοκράτωρ Λέων ΣΤ’ ο Σοφός δείχνει τα ιερά σκεύη της Αγίας Σοφίας
στους Άραβες πρέσβεις από την Ταρσό και τη Μελιτηνή.
Μικρογραφία στο χειρόγραφο «Σκυλίτζης της Μαδρίτης«.
Ο Ευγένιος Αντωνιάδης έγραψε ένα μνημειώδες αρχιτεκτονικό-βυζαντινολογικό έργο με τίτλο «Έκφρασις της Αγίας Σοφίας, ήτοι μελέτη συνθετική και αναλυτική υπό έποψιν αρχιτεκτονικήν, αρχαιολογικήν και ιστορικήν του πολυθρυλήτου τεμένους Κωνσταντινουπόλεως« που άρχισε να εκδίδεται το 1907 – 1909. Μάλιστα το 1904 με άδεια του ίδιου του σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ Β’ πέτυχε την έκδοση ειδικού Σουλτανικού Διατάγματος (ιραδέ), που του επέτρεψε να εισχωρήσει στα άδυτα του ιερού τεμένους και να μην αφήσει τίποτε ανεξερεύνητο.

Από αυτό το βιβλίο αναδημοσιεύουμε το κεφάλαιο ΚΕΙΜΗΛΙΑ ΚΑΙ ΙΕΡΑ ΣΚΕΥΗ, στο οποίο ο Ευγένιος Αντωνιάδης απαριθμεί τα χριστολογικά και μαριολογικά κειμήλια, αλλά και τα άλλα λείψανα που αποθησαυριζόταν στην Αγία Σοφία Κωνσταντινουπόλεως κατά τη βυζαντινή εποχή.

Τα κειμήλια της Αγίας Σοφίας http://leipsanothiki.blogspot.be/
Τα κειμήλια της Αγίας Σοφίας http://leipsanothiki.blogspot.be/
Τα κειμήλια της Αγίας Σοφίας http://leipsanothiki.blogspot.be/
Τα κειμήλια της Αγίας Σοφίας http://leipsanothiki.blogspot.be/
Τα κειμήλια της Αγίας Σοφίας http://leipsanothiki.blogspot.be/
1. Η λίθινος του Αβραάμ τράπεζα, 2. Το μάννα, 3. Αι του δεκαλόγου πλάκες, 4. Το βάθρον, εφ’ ου έκλαυσεν ο Ιερεμίας, 5. Αι τέσσαρες χαλκαί της Ιεριχώ σάλπιγγες, 6. Τα σπάργανα του Χριστού, 7. Τα δωροφόρα των Μάγων αγγεία, 8. Άμφιον του Κυρίου, 9. Η επιστομίς του της Σαμαρείας φρέατος, 10. Ο λίθος, εφ’ ου εκάθισεν ο Χριστός συνδιαλεγόμενος τη Σαμαρείτιδι, 11. Η οθόνη της ποδολουσίας, 12. Η τράπεζα του μυστικού δείπνου, 13. Η σιδηρά ράβδος, η εις την κατασκευήν του σταυρού χρησιμεύσασα, 14. Ο έλιξ, ο ωςαύτως εις τον σταυρόν χρησιμεύσας, 15. Ο πρίων, ο εις την κατασκευήν του σταυρού χρησιμεύσας, 16. Ο κλοιός, 17. Τεμάχιον του τιμίου ξύλου, 18. Τεμάχια του σταυρού, 19. Τεμάχιον του τιμίου ξύλου, 20. Τεμάχιον του τιμίου ξύλου, 21. Ξύλον, ευρισκόμενον επί του τραχήλου του Χριστού υπό το σίδηρον, 22. Το της Βηρυττού άγιον αίμα, 23. Το σίδηρον της λόγχης, 24. Ο τίμιος σπόγγος, 25. Ο κάλαμος, oν έθεσαν εις χείρας του Ιησού, 26. Η αγία σινδόνη, 27. Του τιμίου σουδαρίου τεμάχιον, 28. Δύο πλάκες του τάφου του Χριστού, 29. Η άνω πλάξ του αγίου τάφου, 30. Τεμάχιον της πλακός του αγίου τάφου, 31. Ο της ηλικίας του Κυρίου σταυρός, 32. Το γάλα της Θεοτόκου, 33. Το λείψανον του Προδρόμου, 34. Το λείψανον του Αγίου Πέτρου, 35. Aι αλύσεις του Αγίου Πέτρου, 36. Η άλυσις της θύρας της ειρκτής του Αγίου Πέτρου, 37. Ο κίων, παρ’ ον εδάκρυσεν ο Άγιος Πέτρος, 38. Aι αλύσεις του Αγίου Παύλου, 39. Τα λείψανα των Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, 40. Το λείψανον του Αγίου Γεωργίου, 41. Το λείψανον του Αγίου Νικολάου, 42. Το λείψανον Αγίου Γρηγορίου του Θαυματουργού, 43. Το λείψανον Αγίου Ιωάννου του Ελεήμονος, 44. Το λείψανον του Αγίου Ανδρέου, 45. Το λείψανον Αγίου Γρηγορίου του Ναζιανζηνού, 46. Το λείψανον του Αγίου Θεολόγου, 47. Το λείψανον του Αγίου Αβερκίου, 48. Το λείψανον Αγίου Γρηγορίου του Αρμενίας, 49. Το λείψανον του Αγίου Συλβέστρου, 50. Το λείψανον Ιωάννου του Χρυσοστόμου, 51. Το λείψανον της Αγίας Αικατερίνης, 52. Το λείψανον της Αγίας Βαρβάρας, 53. Το λείψανον της Αγίας Λουκίας, 54. Το λείψανον της Αγίας Θεοφανούς, 55. Το λείψανον Αρσενίου του Αυτωρειανού, 56. Η κεφαλή του Αποστόλου Κοδράτου, 57. Η κεφαλή του Αγίου Ερμολάου, 58. Η κεφαλή του Αγίου Στρατονίκου, 59. Η κεφαλή του Αγίου Κύρου, 60. Η κεφαλή του Αγίου Ιωάννου, 61. Η κεφαλή του Αγίου Παντελεήμονος, 62. Το αίμα και το γάλα του Αγίου Παντελεήμονος, 63. Μέρος της κεφαλής του Αγίου Κυπριανού, 64. O βραχίων του Αγίου Σίμωνος, 65. Ο βραχίων του Αγίου Κλήμεντος, 66. Η χειρ του Γερμανού, 67. Η εσχάρα του Αγίου Λαυρέντιου, 68. Η ποιμαντική ράβδος Ιωάννου του Χρυσοστόμου, 69. Ο τάπης του Αγίου Νικολάου, 70. Ο κινητός σταυρός του Αγίου Κωνσταντίνου, 71. Ο θρόνος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, 72. Το αργυρούν άρμα Κωνσταντίνου και Ελένης, 73. Ο τάφος του παιδός του Αγίου Αθηνογένους.

 

http://leipsanothiki.blogspot.gr/2017/01/502_13.html#more